Nukte.kz > قوعام > ماقالا مازمۇنى

قازاق ەلىنىڭ استانالارى جايلى بىرەر ءسوز

ەرتەڭ استانامىزدىڭ ەلوردا مارتەبەسىنە يە بولعانىنا 19 جىل تولادى. ەلىمىزدىڭ باس قالالارى بەرگى تاريحتا الماتى (1929-1997 جىلدار), قىزىلوردا (1925-1929 جىلدار), ورىنبور (1920-1925 جىلدار) جانە سەمەي (1917-1920 جىلدار) بولعانى بەلگىلى.

1925-1929 جىلدارداعى استانا – قىزىلوردا

 

ال, ارعى تاريحتى قاراساق, تۇركىستان, سىعاناق, سارايشىق, يانگيكەنت, قويلىق, بالاساعۇن, سۋياب جانە تاعى باسقالارى ەدى.

قازاق حالقى رەسەي پاتشالىعىنا بودان بولعان كەزدەرى رەسمي استاناسى بولماپتى. بۇل دا سول كەزەڭدەگى باسقىنشى مەملەكەتتىڭ بىزگە دەگەن پيعىلى مەن قاتىرم-قاتىناسىن كورسەتەدى.

اسەم قالا الماتى 1929-1997 جىلدارى باس قالا بولدى

قازىرگى تاڭدا باس قالامىزدىڭ سول جاعالاۋىندا جاڭادان كوشە اتتارى بەرىلگەندە تاريحتاعى استانالاردى اتىمەن اتاۋ يدەياسى وتە جاقسى باستاما بولدى. بەرتىنگە دەيىن ەڭ ۇزىن جانە ادەمى كوشە ورىنبور ەدى, ونى دا ەلەۋسىز ءبىر بۇرىشقا كوشىرىپ تاستادى. باسقا باسقا ورىنبور كوشەسى بۇرىنعى ورىندا تۇرعاندا كادىمگىدەي بىرەۋلەرگە سەس بولاتىن. ونىڭ ورنىن قازىر ماڭگىلىك ەل باستى. وتە قىنجىلارلىق جاي.

الاش ەلىنىڭ استاناسى – سەمەي

سونىمەن قاتار, بەرگى تاريحىمىزدان ويىپ تۇرىپ ورىن الاتىن الاش استاناسى – سەمەي قالاسىنىڭ اتىندا سول جاعالاۋدا كوشە جوق ەكەن. بۇل سوندا ءوز تاريحىمىزدى ءوزىمىز ەلەمەگەنىمىز بە؟ بۇل ماسەلەنى رەداكتسييامىز استانا قالاسىنىڭ اكىمدىگىنە رەسمي تۇردە سۇراۋ سالىپ, زەرتتەيتىن بولادى.

سەرىكقازى كوكەناي

سۋرەتتەر ۆيكيپەديا قويماسىنان الىندى.

ءبولىسۋ: 

پىكىر 4

مىندەتتى*

  1. : ارعى استانالار تاريحى بۇلدىرلاۋ. بەرگى استانالارىمىز تۋرالى مالىمەتتەردى دۇرىستاپ الساق تا ۇلكەن جەتىستىك بولار ەدى. ورىنبوردان ايرىلعانىمىز جارايدى, ەندى ءوز جەرىمىزدە تۇرىپ ونىڭ كوشەسىنەن ايرىلىپ قالعانىمىز ماسقارا عوي!
  2. : ارعى استانالاردىڭ بۇلدىرلاۋ ەشەڭەسى دە جوق. بارلىعى ءوز تاريحىمىز. ءوزىمىز وسىلاي مويىنداماساق, ءبىزدى كىم مويىندايدى؟
  3. : تاشكەنت تۋرالى نەگە ايتىلماعان؟ قىتايدان ەۋروپاعا اپاراتىن ۇلى جىبەك جولىنداعى ەجەلگى قالالاردىڭ ءبىرى بولعان. ب. ز. د. II عاسىردا قالالىق قونىس رەتىندە تاشكەنت تۋرالى العاشقى مالىمەتتەر شىعىس دەرەككوزدەردە پايدا بولعان. قازاقتار تاشكەنتى 1586 جىلى جاۋلاپ العان, ال 1630 جىلى وسى قالا قازاق حاندىعىنىڭ استاناسى بولىپ بەكىتىلگەن. شامامەن ءجۇز جىل بويى قازاق حاندىعىنىڭ ورداسى بولعان. ەسىم حان تاشكەنت باسشىلىعىن جويىپ, فەرعانا قالاسىن جاۋلاپ العاندا, بەيبىتشىلىك ءۇشىن سامارقاند, بۇقارا قالالارىنان باس تارتادى. تاشكەنت استانا مارتيبەسىنە يە بولعاندا, مۇندا جىل سايىنعى ءماسليحات (زاڭ شىعاراتىن ەڭ جوعارى وكىمەت بيلىگى ) جينالىسى وتكەن. بىراق تا اقتابان شۇبىرىندى جىلدارىندا (1723-1727) جوڭعارلار قىتايلىقتارمەن بىرلەسىپ, قازاقتارعا قارسى سوعىسىپ جۇرگەن, وسى كەزدە قازاقتار تاشكەنت قالاسىنان ايىرىپ قالعان. e-history.kz سايتىنان
  4. لۋيزا: وتە جاقسى