Nukte.kz > قوعام > ماقالا مازمۇنى

مۇعالىم مۇڭىن ايتۋدان نەگە قورقادى؟

«التى الاشتىڭ باسى قوسىلسا – ءتور مۇعالىمدىكى» دەدى, ماعجان جۇماباەۆ. قازىر ءتور كىمدىكى؟ شەندىلەر مەن شەكپەندىلەردىكى. «اۋىزى قيسىق بولسا دا, باي بالاسى سويلەسىننىڭ» كەرى كەلگەن زامان بۇل. ءبىلىم جۇەسىندە جاسالعان رەفورمالارعا قاراساق اربا ءبىرىنشى ءجۇرىپ, ات ەكىنشى جۇرەتىن سيياقتى. ءيا, ايتپاعىمىز رەفورمالار جايى ەمەس, مۇعالىمنىڭ مارتەبەسى.


«ءبىر ءارىپ ۇيرەتكەن ۇستازعا قىرىق جىل سالەم بەر» دەيدى قازاق. قىرىق جىل سالەمدى قويا تۇرىڭىز. مۇعالىمنىڭ مۇرنىنا جۇدىرىق كەزەپ, اياعىن قايشىلاپ, مازاق قىپ تۇرعان وقۋشىنى دا كوردىك. كىنا كىمنەن؟ ۇيدەگى اتا-انادان با؟ باعىندىرا بىلمەگەن مۇعالىمنەن بە؟

كەڭەس ۇكىمەتى كەزىندە كەزدەسكەن بالادان «وسكەندە كىم بولاسىڭ؟» دەپ سۇراساڭىز دەنى «مۇعالىم» بولامىن دەپ جاۋاپ بەرەتىن. ارينە ول كەزدەگى مۇعالىمنىڭ اتىنان ات ۇركەتىن. ولاي دەيتىنىمىز وقۋشى كوشەدە مۇعالىممەن بەتپە-بەت كەزدەسىپ قالسا كوزىنە تۋرا قاراماق تۇگىلى, كىناسىز بولا تۇرىپ, كەلەسى كوشەنى اينالىپ قاشاتىن.

تاۋەلسىزدىك العان العاشقى جىلدارى مۇعالىم مەكتەپتەن كەتتى. بايتال تۇگىل باس قايعى, بازار جاعالادى. وسكەندە «رەكەت» بولامىن دەيتىن بالالار سول تۇستا پايدا بولدى. ءيا, ايتپاعىمىز قازىرگى بالالاردان «وسكەندە كىم بولاسىڭ؟» دەپ سۇراپ كورىڭىزشى. ارينە «مۇعالىم بولامىن» دەي قويماس.

اۋىل مەكتەبىنىڭ بىرىنە بارىپ مىناداي وقيعاعا كۋا بولدىق. «مەكتەپكە جول» اتتى اكتسيياسى بار ەكەن. تۇرمىسى تومەن وتباسى بالالىرىنا دەمەۋشىلىك كورسەتۋ, ياعني اكىمدەردىڭ قىسپاعىمەن كاسىپكەرلەر (كاسىپكەرلەر قايدان كومەك بەرسىن, سول مۇعالىمدەردە باياعى) ودان قالا بەردى مۇعالىمدەر اقشا جيناپ, كەرەكتى قۋرال جابدىقتارىن ءبىرىنشى قىركۇيەك كۇنى سالتاناتتى تۇردە العاشقى قوڭىراۋدا تابىستايدى ەكەن. سونداعى العان بالانىڭ  بەت ءجۇزىن كورسەڭىز. سىنىپتاستارىنان ۇيالىپ, كىرەرگە تەسىك تاپپاي نامىستانادى, قىز بالانىڭ جانارى مولتىلدەپ جاسقا تولادى. بالانىڭ نامىسىن جەرگە تاپتاتپاي, دابىرا قىلىپ ماقتانباي ۇيىنە اپارىپ اقىرىن بەرە سالۋعا بولماي ما؟ ارينە بولمايدى. بالەنشەباي بالانى قامتىدىق دەپ جوعارىداعىلارعا ەسەپتى كىم بەرەدى سوندا؟ ءتىپتى ەسەپتى سۋرەتكە ءتۇسىرىپ تۇرىپ بەرتەنىن قايتەرسىز.

اۋىل مۇعالىمدەرىنىڭ جالاقىسى اۋدان بيۋدجەتىنەن بولىنەدى. سوندىقتان اۋىل مۇعالىمدەرى اۋدان اكىمىنىڭ اشسا الاقانىندا, جۇمسا جۇدىرعىندا. قيساپسىز كوپ سەنبىلىكتەر. بىتپەي قالعان مەكتەپتىڭ قۇرىلاسىندا دا  مۇعالىمدەردىڭ تەگىن جۇمىس ىستەپ جاتقانىن كوز كوردى. مەكتەپتىڭ اينالاسىن قويا تۇرىپ, توبەسىنىڭ قارىن كۇرەۋدە مۇعالىمدەردىڭ مەنشىكتى مىندەتىنە اينالعان. الاتىن از جالاقىسىنا زورلاپ بارلىق گازەت – جۇرنالدارعا جازدىراتىنىن تاعى بار. اۋدان نەمەسە وبلىستان كوميسسييا كەلە قالعان جاعدايدى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. كۇتۋ ءۇشىن كۇندىز كۇلكىدەن, تۇندە ۇيقىدان ايىرىلادى. ورىنسىز اكشا جينالادى, ورىنسىز شاشىلادى. قالاعا سەمينارلار مەن كۋرستارعا بارۋ تاعى بار.  ىس -ساپار شىعىنى تولەنبەيدى, ءوز قاراجاتىمەن بارىپ قايتادى. ەسەپسىز كوپ وتچەتتار مەن قاعازباستىلىق ءوز الدىنا. وسىعان توزبەي قارسى شىعىپ كورسىن. بىردەن جۇمىستان قۋىلادى. اۋىلدا مۇعالىمدىكتەن باسقا قانداي قىزمەت قالدى؟ كونەدى جانە توزەدى. وگىز ءومىرى وسىلاي جالعاسا بەرەدى.

مۇعالىمنىڭ زەينەتكەرلىك جاسى. ەر ادامدار 63-جاس, ال 2018-جىلدان باستاپ ايەلدەر ءۇشىن ۇزارتىلاتىن بولسا 62-63 جاستاعى جۇيكەسى توزعان, قالجىراعان ۇستازدان وقۋشى قانداي ءبىلىم الادى. 25 – 30 جىل ەڭبەك وتىلىمەن ۇستازداردى زەينەتكەرلىككە جىبەرسە جاستارعا دا جۇمىس, ورىن تابىلار ما ەدى. ارينە بارلىق ۇستازدار قاۋىمىنا توپىراق شاشۋدان اۋلاقپىز. دەسەكتە اۋىل مەكتەبىندە جۇمىسشى نەمەسە ەدەن جۋۋشى بولىپ ءجۇرىپ, اقىلى تۇردە سىرتتاي وقۋ ءبىتىرىپ, كەيىن مۇعالىم بولىپ العان ۇستازداردى دا كوردىك. ول وقۋشىعا قانداي ءبىلىم بەرەدى؟ ويلاندىراتىن ماسەلە. ماسەلەن, مەديتسينادا سىرتتاي وقۋ ءبولىمى جوق. دارىگەر ادام ەمدەسە, مۇعالىم بالا تاربيەلەيدى ەمەسپە. نەگە سىرتتاي وقۋ ءبولىمىن زاندى تۇردە شەكتەمەسكە. مۇعالىمنىڭ بەدەلى ونىڭ بىلىمىندە.

ەۋروپا ەلدەرىندە ءبىلىم بەرۋ سالاسىن كارجىلاندىرۋ كولەمى-ىشكى جالپى ونىمگە شاققاندا 6-8 پايىزدى كۋرايدى. جاپونييا مەملەكەتى 12 پايىزدى كۋرايدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە گەرمانييا مەملەكەتىندە مۇعالىم جالاقىسى 4 مىڭ ەۋرو, كورشى قىتايدا 1 مىڭ اقش دوللارىن قۇرايدى. ال, بىزدە مۇ عالىم جالاقىسى 40-50 مىڭ تەنگە, ال سىنىپ جەتەكشى بولعانىنا قوسىمشا 5-اق مىڭ تەڭگە قوسىلادى. باتىر باۋىرجان مومىشۇلى «بولاشاقتىڭ باسشىسىن دا, داناسىن دا, عالىمىن دا ۇستاز وسىرەدى.ومىرگە ۇرپاق بەرگەن انالارىمىزدى قالاي ارداقتاساق, سول ۇرپاقتى تاربيەلەيتىن ۇستازداردى سولاي ارداقتاۋعا مىندەتتىمىز «- دەدى. ال مۇعالىمنىڭ مارتەبەسى ونىڭ بىلىمىندە. ءبىلىمدى ۇستازدىڭ بەدەلىن كوتەرۋ ءۇشىن تەك جالاقىسىن عانا كوتەرۋ كەرەك.
سانات نۇرباي

سۋرەت: gonzo.kz

ءبولىسۋ: 

پىكىر 9

مىندەتتى*

  1. : ۇيادا نە كورسەڭ,ۇشقاندا سونى ىلەسىڭ-دەگەن. بالانىڭ ۇلكەنگە قارسى كەلۋى,əكە-شەشەنىڭ كىنəسى دەپ بىلەمىن.
  2. كۇلəن: ۇيادا نە كورسەڭ,ۇشقاندا سونى ىلەسىن-دەگەن.بالانىڭ ۇلكەندەرگە قارسى كەلۋى əكە-شەشەنىڭ كىنəسى دەپ بىلەمىن.
  3. نۋرزييا: مينيستر مۇعالىمدەر ءۇي ارالامايدى دەپ ەدى عوي , كۇندە سابىلىپ ءجۇر , وبال
  4. مۇرات: دۇرىس ايتىلىپتى. مۇگالىم وقىپ ماماندىق الۋ كەرەك. اۋىلداعى مۇعالىمدەر ءəرتۇرلى مامان ي تاۋىسپاعان(
  5. مۇعالىم: نەمەنەگە وسىنى جازا بەرەسىزدەر؟ ەشقانداي ناتيجە جوق. ودان دا شەشىمىن تابۋ ءۇشىن ناقتى كومەكتەسىڭىزدەر!
  6. ەرمەك: جازا بەرگەن دۇرىس.ۇرا بەرسە قۇدايدا ولەدى دەيدى
  7. جاناشىر: ماقالادا ايتىلعان ماسەلەلەر ايناقاتەسىز شىندىق. الايدا مۇعالىمدەر اراسىندا كۇنكورىس ءۇشىن جۇرگەندەر دە بار. ۇستاز مارتەبەسىنىڭ تومەندەۋىنە سوندايلاردىڭ دا ۇلەسى بار ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك.
  8. ارمان: تولىق قوسىلامىن, سانات نۇرباي ازاماتسىڭ! راس اۋىل مەكتەبىنىڭ جايى تۋرا سولاي, مەرەكەلەرىڭمەن ۇستازدار!!!
  9. ناز: ەەەەە مۇعالىمدەر اي