Nukte.kz > Slider > Maqala mazmunı

Marat BWTEEV: Bizge özgerister kerek

Mına jazbam Geroyxan Qıstawbaydıñ 2016 j. 16-tamızda
«MUXTAR TAYJAN KIM?»,- degen jazbasına jazğan kommentim eken.
***


Marat Bwteev Mınağan ne joq, aramızğa kïligip dep qalmañızdar. Atalı söz aytıp jatır Qaba bawırım. Sondıqtan bir-eki awız söz qossam.

Qaba aytadı: «Qazirgi maqsatımız Qazaq Eliniñ tolıq TƏWELSIZDIGI! »
Astın sızıp qoyayıq.

Täwelsizdik qalay keledi?
Ïä küres arqılı.
Qanday küres?
Jolı köp. Revolyucïyalıq – Lenïn. Beybit, qantögwsiz – Gandï. Kolonïyanıñ basqınşığa qarsı qarwlı, qarwsız köterilisteri – Afrïka elderi. Äskerïler töñkerisi – Pïnoçet, Türkïya t.t. Saray töñkerisi – munıñ da mısaldarı köp. Jäne eñ soñğı täsili – ïnternget jelisi arqılı jaqtastarın jïnap, belgilengen bir küni bastı alañğa şığıp töñkeris uyımdastırw – Mısırdağı töñkeris t.b.

Bizdiñ keñ-baytaq dalamızda, Xalqı şaşırañqı jayğasqan, demokratïyanı tek kitap arqılı biletin, azamattıq qoğamı 140 bölikke bölingen, qazaqtıñ özin, onıñ gendik tüysigindegi özindik qorğanw qabiletinen (ïnstïnkt samosoxranenïya) jüyeli türde ayırğan bizdiñ keñ-baytaq elimizde osı aytılğan bïlik awıstırw türleriniñ qaysısı orın alwı mümkin?

Bul bağıtta pikir almasw turmaq, oylawdıñ özi qılmıs degen taptawrın uğım (stereotïp) qalıptasqan memlekette turıp jatqanımız bärimizge ayan. Osınday jağdayda elimizde Prezïdent öziniñ ornına muragerin otırğızıp, elde eş dürbeleñ twğızbay, beybit bïlik awıswın qalaytın jurt köpşilik. Biraq, odan xalıqtıñ jağdayı jaqsarıp, qoğamnıñ özgerwi ekitalay.
Sebebi, murager degen sözdiñ özi aytıp tur. Jaqsı adam bolsa – özgeredi, deytinder de bar. Jeke alıp qarasañ, jaman adam joq. Är adamnıñ aynalasındağı tanıstarı, twıstarı, jora-joldastarı özderi aralasıp jürgen adamdardıñ arasınan kimdi «jaman adam» deydi? Basım köpşiligi birin-biri jaqsı deydi, jaqsı jağın aytadı. Eñ bir alqaştıñ özin qazaq «jaman» dewge qïmay: «Bul özi jaqsı adam, biraq araq qurtıp jatır» – deydi.
Soñğı jıldarı jäy adamdardı aytpağanda, qanşama äkim-qara, mïnïstr men şenwikter qaralanıp-sottaldı?

Dosqalïev, Külekeev, Arın, Jaqïyanov tizimge jüzden asa adamdı tizwge boladı. Işinde oqımıstı ğalım da, dindar da, jäy muğalim men jumısşı da bar.
Qoğam durıs emes.
Qoğamğa degen közqaras durıs emes.
Qoğamdıq qarım-qatınastardı rettep otırğan memlekettik jüye durıs emes.
Memlekettik jüye bunday kemşiliktiñ bärin, kerisinşe, jeke adamğa, onıñ otbasına, ösken ortasına artıp qoyıp, tek solardı kinälap otır. Soñğı jıldarı barlıq kemşilikti «dinï ékstremïzm men radïkalïzmge» jaba salw modağa aynaldı.
Bul aytılğan mäseler elimizdegi tek qoğamdıq-älewmettik saladağı tüytkilder. Ékonomïka, sayasat, mädenïet, densawlıq, işki-sırtqı köşi-qon, t.t. saladağı «jırlardı» aytpağanda…

Qazaq Eline özgerister qajet.
Qanday joldı tañdaymız?

Mine, eñ qïını osı. Mıñdağan pikirdi toğıstıra alatın lïder kim? Onıñ qarım-qabileti qanday bolwı kerek? Suraq köp. Är suraqtıñ astında tonnalağan jawapkerşilik. Qay adam osını uğına aladı, jawapkerşilikti moynına jükteydi, xalıqtıñ sözin tıñday aladı, elimizdegi tüytkilderdi tizbektep tügendep, şeşw joldarın usına aladı, Kim mına T.Muqtar men Q.Geroyxan sïaqtı pikirtalasta köpşilikke özin moyındatıp, soñınan erte aladı, mine sol – lïder. Al lïderdiñ öz kezeginde SSaparğalï aytıp jürgen uyımı nemese sonday uyımnıñ müşesi, ne basşısı bolwı kerek. Qazir ekewinde de ambïcïya bar, basqa eşteme joq. Bunı moyındaw kerek. PS. Bulardı östip, sınap, sözderin saralap, isterin taldaytın da adam kerek.

***

Osı postqa da mine eki jıl bolıptı.

Bügingi künge 2018 j. 17-tamızına NE ÖZGERDI???

Qazaq eli bir joldı tañdadı ma? Joq.
Qazaq eliniñ bası bir uyımğa, qozğalısqa birikti me? Joq.

Ne isteymiz, ağayın?!

Bölisw: 

Pikir 0

Mindetti*